Kurucular bunu neredeyse her ilk görüşmede, çoğunlukla hafif endişeli bir tonla soruyor. Cevap çoğu kişinin beklediğinden daha sıkıcı ve daha hesaplanabilir.
Kısa yanıt
Yüzde, takasın diğer tarafında ne kadar nakit durduğunun bir fonksiyonudur.
| Ödenen nakit | Makul hisse | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| Tam piyasa bedeli | %0 | Doğru fiyatlanmış bir tedarikçi ilişkisi |
| %20-40 indirim | %3 - 7 | Bir miktar risk üstlenen ortak |
| %50-70 indirim | %8 - 15 | Gerçekten paylaşılan risk |
| Nakit yok denecek kadar az | %15 ve üzeri | Bu bir kurucu ortaktır, öyle davranın |
Bir geliştirme ortağı için %20'nin üzerindeki her oran ortaklık anlaşması değil, kurucu riskini üstlenmemiş biriyle yapılan kurucu ortaklık düzenlemesidir. Bu yine de doğru karar olabilir, ama zaman baskısı altında kabul edilmiş bir indirim değil bilinçli bir tercih olmalıdır.
Rakamı gerçekte ne belirler
Ne kadar nakit tasarruf ettiğiniz. Meselenin özü budur. Geliştirmenizin piyasa fiyatı 45.000 dolarsa ve siz 15.000 ödüyorsanız, hisse karşılığında 30.000 dolarlık nefes alma süresi satın alıyorsunuz. Pre-seed aşamada her %1 için yaklaşık 2.000-3.000 dolarlık indirim savunulabilir bir takastır. Bu da 30.000 doları %10 ile %15 arasına yerleştirir.
Lansmandan sonra kalıp kalmayacakları. Teslim edip giden bir ortak, dokuzuncu ayda hâlâ düzelten, geliştiren ve danışmanlık yapan bir ortaktan daha az değerlidir. Hisse alınıyorsa süregelen katılım varsayılmaz, sözleşmeye yazılır.
Hangi aşamada olduğunuz. Ürünsüz pre-seed aşamada aynı yüzde size mutlak olarak az maliyetlidir. Gelir başladıktan sonra aynı yüzde pahalıdır ve genelde nakit daha iyi bir para birimidir.
Mühendislik dışında ne getirdikleri. Tanıştırmalar, turunuz için teknik durum tespiti desteği, işe alım yardımı. Bunlar gerçektir ve bir değeri vardır. Ancak söz vermesi kolay, talep etmesi zordur; bu yüzden somut ayrıntı isteyin.
İki tur sonra nasıl görünür
Kurucuların nadiren modellediği ve asıl önemli olan kısım budur.
Diyelim ki teknik ortağa %10 verdiniz, ardından %15 satarak pre-seed, sonra %20 satarak seed turu yaptınız.
| Aşama | Siz | Ortak | Yatırımcılar | Opsiyon havuzu |
|---|---|---|---|---|
| Başlangıç | %100 | - | - | - |
| Ortaktan sonra | %90 | %10 | - | - |
| %10 havuzdan sonra | %81 | %9 | - | %10 |
| Pre-seed (%15) sonrası | %68,9 | %7,7 | %15 | %8,5 |
| Seed (%20) sonrası | %55,1 | %6,1 | %32 | %6,8 |
İki şey öne çıkıyor.
Ortağınız tam sizin kadar seyreliyor. %10'u iki tur sonra %6,1 oluyor, %10 olarak kalmıyor. Kurucular çoğu zaman ilk rakamı kalıcıymış gibi tartışır. Kalıcı değildir.
Seed turundan sonra elinizde hâlâ %55 var; bu sağlıklı bir konum. Cap table'a baskı yapan şey o %10 değil, opsiyon havuzu ve iki yatırım turuydu.
Aynı tabloyu ortağa %25 vererek kurun: seed sonrası %42'nin altında kalırsınız ve yatırımcılar tam da orada kurucu motivasyonuna dair rahatsız edici sorular sormaya başlar. Gerçek tavan budur ve rakam bu yüzden önemlidir.
Vesting yüzdeden önemlidir
Teslime bağlı hak edilen %12, imzada verilen %8'den sizin için daha iyi bir anlaşmadır. Yüzde ödediğiniz şeydir; vesting ise karşılığında aldığınız şey.
Makul bir yapı dilimleri doğrulanabilir noktalara bağlar:
| Aşama | Dilim |
|---|---|
| Kapsam ve mimari onaylandı | %40 |
| Ürün üretime alındı | %40 |
| Destek süresinin bitişi | %20 |
Proje üçüncü haftada tıkanırsa ortak, anlaşılan hissenin tamamına değil %40'ına sahip olur. Satın aldığınız koruma budur ve istemek hiçbir şeye mal olmaz.
İmzada tam devir konusunda ısrar eden bir ortak, sürecin nasıl ilerlemesini beklediğini size söylüyordur. Ona inanın.
Reddetmeye değer maddeler
Bunlar olması gerekenden sık karşımıza çıkıyor.
Yönetim kurulu koltuğu. Bir geliştirme ortağının pivot yapıp yapmayacağınıza oy vermesi gerekmez. Reddedin; ciddi bir ortak itiraz etmez.
Yatırım veya satışta veto hakkı. Bu, yıllar sonra bir turu bloke edebilir. Hiçbir mühendislik katkısı bunu haklı çıkarmaz.
İmtiyazlı paylar. İmtiyaz, para koyan yatırımcılara aittir. Yalnızca adi paylar.
Seyrelmeye karşı koruma. Bu, siz seyrelirken onların seyrelmemesi demektir. Yukarıdaki tabloda %10'ları %10 kalır, farkı sizin payınız emerdi. Reddedin.
Hisse artı tam piyasa bedeli nakit. Birini seçin. Tam fiyat üstüne hisse ortaklık değil, opsiyon iliştirilmiş bir ücrettir.
Geri alım maddesinin olmaması. Belirli bir çarpanla ve belirli bir süre içinde geri alma hakkı isteyin. Birçok ortak kabul eder. İmzada istemezseniz bu imkânı hiç elde edemezsiniz.
Yatırımcılar gerçekte ne düşünür
Endişe yüzdede değil, kontrolde ve verdiği sinyaldedir.
Adi paylarla %8 tutan ve özel hakkı olmayan bir hizmet sağlayıcı dikkat çekmez; durum tespiti bunu not eder ve devam eder. Aynı sağlayıcı %25 ve yönetim kurulu koltuğuyla, kurucuların kendi şirketlerini kontrol edip etmediği tartışmasına dönüşür ve bu tartışma mümkün olan en kötü anda başlar.
Yatırımcıların ikinci sorusu ortağın hâlâ katkı verip vermediğidir. Teslim edip %15 ile ortadan kaybolan bir studio cap table'da ölü ağırlık gibi görünür. Geliştirmeye devam eden bir studio ise ekip üyesi gibi. Aynı yüzde, bambaşka bir okuma.
Biz ne yapıyoruz
Ne kadar nakit ödendiğine göre ölçeklenen %3 ile %15 arası hisse alıyoruz. Alt paket daha yüksek hisse, üst paket daha düşük hisse anlamına gelir.
Vesting yukarıdaki üç dilimde ilerler. Yalnızca adi paylar. Yönetim kurulu koltuğu yok, veto hakkı yok, seyrelme koruması yok. Geri alım maddelerini kabul ediyoruz.
Durum gerektirdiğinde hisseden tamamen vazgeçip nakit esasıyla da çalışıyoruz; bu, işlerimizin yaklaşık yarısı. Hisse yalnızca büyüme potansiyeli gerçek olduğunda ve hukuki yapı bunu taşıyabildiğinde anlamlıdır. Pay devrinin yavaş veya belirsiz olduğu pazarlarda bunu açıkça söyler ve nakit fiyat veririz.
Bir ortak hisse talebini sizin tasarruf ettiğiniz nakit üzerinden açıklayamıyorsa, sorunuzun cevabı budur.
Bu takası kendi projeniz için mi hesaplıyorsunuz? Ayrıntıları gönderin, bizimle çalışsanız da çalışmasanız da aritmetiği verelim. Fiyatlarımız ve hisse aralıklarımız açıkça yayımlanmıştır.
Sıkça sorulan sorular
Yazar
Shakhbozbek Usmonov
Founder & CEO, Steppe Venture Builders


